Τρίτη, 22 Φεβρουαρίου 2011

Επί ασπαλάθων*


Francis Bacon,
Study for the head of a screaming pope
Τον φαντάζομαι στο θρόνο του που τρέμει. Να απορεί.

«Τι πάει να πει ο λαός ζητά ελευθερία; Ανώριμο παιδί είναι ο λαός. Που θέλει να ‘χει κι άποψη! Ας τρώει το ψωμί που του δίνω και ας χαμογελά πρόθυμα σαν υποδέχεται τους τουρίστες. Για τα υπόλοιπα φροντίζω εγώ. Τόσα χρόνια τώρα. Κι αυτό είναι το ευχαριστώ; Αχάριστος λαός! Μα κάποιοι συνωμότες θα βρίσκονται πίσω απ' όλα. Εχθροί της χώρας. Ο λαός δεν ξέρει. Είναι πολλοί οι εχθροί. Από εκείνους τον προφυλάσσω. Μα αυτός πιστεύει σε κακοήθειες και διαδόσεις. Ανόητος λαός! Όμως εγώ είμαι μεγαλόκαρδος και τον συγχωρώ. Απόδειξη πως τώρα κιόλας αντικαθιστώ τους ανίκανους κι αυξάνω το ψωμί. Τι; Γελάνε; Ωραία, λοιπόν. Να απαγορευθούν οι συγκεντρώσεις. Η φωταγώγηση των πλατειών. Η κυκλοφορία. Η τηλεόραση. Να απαγορευθεί να μιλούν μεταξύ τους. Κι όταν μιλούν, να δηλώνουνε τι λένε. Τι; Δεν υποχωρούν; Τότε να βγει ο στρατός στους δρόμους. Να τους μαζέψει στα σπίτια τους. Να γίνουν ξανά νοικοκυραίοι. Να επανέλθει η τάξη. Όποιος δεν υπακούει να συλλαμβάνεται. Είναι πολλοί, πού να τους βάλουμε; Δε με νοιάζει. Όλους να τους συλλάβετε. Στην ανάγκη ρίξτε πυροβολισμούς στον αέρα. Όχι στον αέρα. Στο ψαχνό. Πυροβολήστε στο ψαχνό. Σκοτώστε τους ανόητους. Σκοτώστε τους όλους. Όλους! Όλους!»

Τον φαντάζομαι στο θρόνο του. Να τρέμει. Ντυμένο τα σκουριασμένα του παράσημα και τις ξεπουλημένες του ιδεολογίες. Την ξεφτισμένη του ρητορεία και το σαπισμένο του κυνισμό. Τα απομεινάρια μιας επανάστασης που έγινε καθεστώς και αρπαγή και τώρα τον εκδικείται. Δέσμιο της χυδαίας δύναμής του. Της ταπεινωμένης του υπεροψίας. Της εξουσίας που τον έκανε υποτελή της και τώρα τον εγκαταλείπει. Όπως τον εγκατέλειψαν οι κόλακες κι οι αυλικοί. Κι όσοι του πρόσφεραν σατραπείες και τέτοια. Τον φαντάζομαι μόνο. Φρικτά μόνο να ζητιανεύει λίγη συμπάθεια. Λίγη επιείκια, έστω. Κι ένα τέλος άλλο από εκείνο του μεγάλου Αρδιαίου.

Μάταια. Όμοια η μοίρα των τυράννων. Πρώτα ή ύστερα.


*Ο τίτλος είναι δανεισμένος από το ομότιτλο ποιήμα του Γιώργου Σεφέρη. Είναι το τελευταίο του ποίημα και δημοσιεύτηκε στο Βήμα (23.9.71) τρεις μέρες μετά το θάνατό του στην περίοδο της δικτατορίας. Το ποίημα βασίζεται σε μια περικοπή του Πλάτωνα (Πολιτεία 614 κ.ε.) που αναφέρεται στη μεταθανάτια τιμωρία των αδίκων και ιδιαίτερα του Αρδιαίου. Ο Αρδιαίος, τύραννος σε μια πόλη, είχε σκοτώσει τον πατέρα του και τον μεγαλύτερο του αδερφό του. Γι' αυτό και η τιμωρία του, καθώς και των άλλων τυράννων, στον άλλο κόσμο στάθηκε φοβερή. Όταν εξέτισαν την καθιερωμένη ποινή που επιβαλλόταν στους αδίκους και ετοιμαζόταν να βγουν στο φως, το στόμιο δεν τους δεχόταν αλλά έβγαζε ένα μουγκρητό. "Την ίδια ώρα άντρες άγριοι και όλο φωτιά που βρισκόταν εκεί και ήξεραν τι σημαίνει αυτό το μουγκρητό, τον Αρδιαίο και μερικούς άλλους αφού τους έδεσαν τα χέρια και τα πόδια και το κεφάλι, αφού τους έριξαν κάτω και τους έγδαραν, άρχισαν να τους σέρνουν έξω από το δρόμο και να τους ξεσκίζουν επάνω στ' ασπαλάθια και σε όλους όσοι περνούσαν από εκεί εξηγούσαν τις αιτίες που τα παθαίνουν αυτά και έλεγαν πως τους πηγαίνουν να τους ρίξουν στα Τάρταρα". (Πλ. Πολιτεία 616).  Εδώ η πηγή.

12 σχόλια:

  1. Ο βασιλιάς ήταν γυμνός, μα αλλοίμονο, θαρρούσε πώς φορά χρυσοποίκιλτα άμφια...
    *ωραίο κείμενο ;)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Τώρα, μοντέρνοι 'θρόνοι' με διαταραγμένες προσωπικότητες. Μορφωμένοι, περιποιημένοι, με εφράδεια λόγου, με αξίες και συμπεριφορές που έμπνευσαν ως σωστές... το μόνο που τους παραδέχομαι είναι ότι γνωρίζουν την αλήθεια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. “Όχι στον αέρα. Στο ψαχνό. Πυροβολήστε στο ψαχνό. Σκοτώστε τους ανόητους. Σκοτώστε τους όλους. Όλους! Όλους!”
    -Μα αν τους σκοτώσουμε όλους ποιους θα κυβερνάς ?
    -θα κυβερνώ εσάς τους πιστούς μου στρατιώτες
    - Μα «πρόεδρε μου» και εμείς λύγοι μηνάμε, βλέπεις και ο στρατός μοιράστηκε στα δυο.
    -Αλληλοσκοτώθηκε να τελειώνουμε δεν θέλω κανένα σας , θα φέρω από έξω νηστικούς να τους ταΐσω για να τους κυβερνήσω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. "Όμοια η μοίρα των τυράννων. Πρώτα ή ύστερα."

    Ας ελπίσουμε, ότι αυτή τη φορά, δε θυσιάστηκαν τόσες ψυχές για να αντικατασταθούν οι παλαιοί με νέους τυράννους, αλλά με δίκαιους και δημοκρατικά εκλεγμένους ηγέτες.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Γειά σου φίλη Νάσια , είναι εξαιρετικό το επίκαιρο κείμενο της νέας σου ανάρτησης και συγκλονιστικός ο πίνακας του F.Bacon , πολύ κατάλληλος για την περίπτωση !!!
    Σίγουρα "η μοίρα των τυράνννων είναι όμοια" !!!
    Καλό σου βράδυ !!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. - Σχεδόν πάντα είναι γυμνός ο βασιλιάς. Το ερώτημα είναι το πότε ο λαός του θα σταματήσει να καμώμεται πως βλέπει τα χρυσοποίκιλτα άμφια... Σ' ευχαριστώ για τη βόλτα.

    - Μα την γνωρίζουν, Νατάσα; Αν την γνώριζαν ίσως να είχαν φόβο θεού και ανθρώπων...

    - Έτσι ακριβώς, Πατίνιο. "Αλληλοσκοτωθείτε να τελειώνουμε". Δυστυχώς.

    - Κι εγώ αυτό θέλω να ελπίζω, Λεμέσια, άνκαι τα πράγματα προβλέπονται δυσοίωνα...

    - Σ' ευχαριστώ Art-Traveller.
    Καληνύχτα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Ά ρε Κανταφούιν εχάθηκες μες την γκαρνταρόμπα σου ρε φιλούιν μου. Αν έφεφκες πρόπερσι ήταν να σουν ο ηγέτης των ηγετών της εποχής μας. Που έκανε την χώρα του μια από τις πιο πλούσιες στον κόσμο το 80', που αντιστάθηκε στους Αγγλοαμερικανούς, που εδημιούργησε μια κοσμική Λιβυή μακρία από ισλαμικούς φανατισμούς και με ψηλό δείκτη μόρφωσης.
    Τωρά? Έτα ούλλα τζιαμαί.. Θα σου αποδοθούν όσα έπρεπε και ακόμα περισσότερα. Εγώ καταλάβω σε. Μες τον χαμό και την αδικία που εκαταφέραν οι δυτικοί εσύ εστάθηκες πεισμωμένος τζιαμαί. Τίποτε δεν σε ενέπνευσε να φυεις βλέποντας την κατάσταση στη Σ. Αραβία, το Αφγανιστάν, τι εκάμαν στο Ιράκ και τους άχρηστους εκλεγμένους ηγέτες της δύσης που οδηγούν τις χώρες τους σε άδικους πολέμους, έχουν ανεργεία πιο ψηλή από τη Λιβυή και οι κοινωνίες τους σαπίζουν..

    Εν να μείνεις, εννα φύεις? Δύσκολα τα πράγματα.. το μέλλον σου θα το κρίνει αυτή τη φορά ο μέσος Λίβυος. Αν του αξίζεις θα του μείνεις..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Αν έφευκε πρόπερσι, ίσως... Τώρα θα τον θυμουμαστε σαν ένα φλιππαρισμένο χασάπη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Πολύ όμορφο κείμενο. ο Καντάφι θα φύγει. αν δεν είναι τώρα είναι μετά. η αηδία είναι όλοι οι δυτικοί που του έκαναν τεμενάδες λόγω πετρελαίου και τώρα τον φτύνουν. α ρε υποκρισία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Οι διεθνείς σχέσεις και εν γένει οι σχέσεις στην πολιτική σε αυτή την υποκρισία βασίζονται, Μάνα, αφού εξ ορισμού είναι σχέσεις συμφερόντων.

    Σ' ευχαριστώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Εξαιρετικό το παράδειγμα του Αρδιαίου, εξ’ άλλου είναι ένας Πλάτωνας που το σκέφτηκε (μπράβο σου που ανάσκαψες και το ανέσυρες). Γιατί, κόντρα στην αντίληψη πως άμα εκτίσεις την ποινή σου έχεις πια το δικαίωμα να επιστρέψεις στην κοινωνία με όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σου, σε περιπτώσεις υπέρμετρων εγκλημάτων και εγκληματιών, δεν υπάρχουν ούτε νόμοι ούτε δικαστές με τόση εξουσία ώστε να απονείμουν Δικαιοσύνη. Μόνον η Φύση μπορεί να το πράξει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Ο Πλάτωνας απαντούσε με αυτή την ιστορία σε όσους υποστήριζαν πως όσοι έχουν εξουσία και δύναμη μπορούν να αποφύγουν την τιμωρία. Μακάρι απ' τις δυο θέσεις να είναι του Πλάτωνα η σωστή. Πλήθος άλλωστε οι Αρδιαίοι στον κόσμο μας!

    ΑπάντησηΔιαγραφή